Hoe voorkom ik risico’s bij het inhuren van zzp’ers voor IT-opdrachten?

De grootste risico’s bij het inhuren van zzp’ers voor IT-opdrachten zijn schijnzelfstandigheid, boetes van de Belastingdienst en naheffingen van loonbelasting en sociale premies. Door vooraf de juiste contractuele afspraken te maken en de werkrelatie zorgvuldig in te richten, beperk je deze risico’s aanzienlijk. Op Ubuntu Staffing lees je hoe gespecialiseerde arbeidsbemiddeling je hierbij helpt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over zzp-inhuur binnen IT-opdrachten, zodat je als opdrachtgever of leverancier goed voorbereid aan de slag kunt.

Wat zijn de grootste juridische risico’s bij het inhuren van zzp’ers?

De grootste juridische risico’s bij het inhuren van zzp’ers zijn schijnzelfstandigheid, fiscale naheffingen en arbeidsrechtelijke claims. Als de Belastingdienst of een rechter oordeelt dat er feitelijk sprake is van een dienstverband, kan de opdrachtgever worden aangesproken voor loonbelasting, premies en zelfs ontslagvergoedingen. Dit risico speelt in het bijzonder bij IT-opdrachten, omdat freelancers hier vaak langdurig en intensief samenwerken met vaste teams.

Naast fiscale risico’s zijn er ook contractuele risico’s. Onduidelijke afspraken over intellectueel eigendom, geheimhouding en aansprakelijkheid kunnen leiden tot conflicten achteraf. Zeker bij IT-opdrachten waarbij gevoelige systemen of overheidsinformatie in het spel zijn, is een solide overeenkomst geen luxe maar een noodzaak.

Verder speelt het risico van afhankelijkheid een rol. Wanneer een zzp’er feitelijk de enige uitvoerder is van een kritische IT-functie, zonder vervangbaarheid of eigen bedrijfsstructuur, vergroot dit de kans dat de werkrelatie als arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt.

Wat is schijnzelfstandigheid en wanneer is er sprake van?

Schijnzelfstandigheid is de situatie waarbij iemand formeel als zelfstandige werkt, maar feitelijk functioneert als een werknemer. Er is sprake van schijnzelfstandigheid wanneer de zzp’er geen echte ondernemersrisico’s loopt, exclusief voor één opdrachtgever werkt, persoonlijk aanwezig moet zijn en inhoudelijk wordt aangestuurd door de opdrachtgever.

De beoordeling van schijnzelfstandigheid is gebaseerd op de totale arbeidsrelatie, niet slechts op het contract. Rechters en de Belastingdienst kijken naar de feitelijke situatie: hoe wordt het werk uitgevoerd, wie bepaalt de werkwijze, is de professional vervangbaar en draagt hij of zij zelf ondernemersrisico?

Bij IT-opdrachten voor de overheid is dit risico verhoogd. Freelancers worden vaak voor langere periodes ingezet op vaste locaties, werken met vaste teams en volgen interne richtlijnen van de opdrachtgever. Dat maakt de grens tussen zelfstandige en werknemer dunner. Signalen die op schijnzelfstandigheid kunnen wijzen zijn:

• De zzp’er werkt al meer dan een jaar exclusief voor dezelfde opdrachtgever
• Er is sprake van een gezagsverhouding: de opdrachtgever bepaalt hoe het werk wordt gedaan
• De professional kan zich niet laten vervangen door een collega of andere zelfstandige
• Er zijn geen andere opdrachtgevers en er is geen eigen bedrijfsstructuur

Hoe werkt de Wet DBA bij IT-opdrachten voor de overheid?

De Wet DBA (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) regelt hoe opdrachtgevers en zzp’ers kunnen aantonen dat er geen sprake is van een dienstverband. Bij IT-opdrachten voor de overheid verplicht de wet beide partijen om de aard van de samenwerking vooraf helder vast te leggen, bij voorkeur via een modelovereenkomst die is goedgekeurd door de Belastingdienst.

Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst de Wet DBA actief, ook bij overheidsopdrachten. Dat betekent dat zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer aansprakelijk kunnen worden gesteld als de werkrelatie niet voldoet aan de criteria voor zelfstandig ondernemerschap. Voor IT-opdrachten binnen de Rijksoverheid is dit extra relevant, omdat deze trajecten vaak langdurig zijn en professionals nauw samenwerken met interne teams.

Een goedgekeurde modelovereenkomst biedt zekerheid, maar is geen vrijbrief. De feitelijke uitvoering moet overeenkomen met wat in de overeenkomst staat. Werkt de zzp’er in de praktijk toch als een vaste medewerker, dan biedt de overeenkomst geen bescherming. Zorg er dus voor dat de praktijk en het papier met elkaar overeenstemmen.

Welke contractuele maatregelen verlagen het risico bij zzp-inhuur?

Contractuele maatregelen die het risico bij het inhuren van zzp’ers voor IT-opdrachten verlagen zijn onder andere het gebruik van een goedgekeurde modelovereenkomst, het vastleggen van vervangbaarheid, het vermijden van gezagsrelaties in de contracttekst en het opnemen van duidelijke bepalingen over intellectueel eigendom en aansprakelijkheid.

Praktische stappen die je als opdrachtgever kunt nemen:

1. Gebruik een DBA-conforme overeenkomst die is gebaseerd op een door de Belastingdienst goedgekeurd model
2. Beschrijf het resultaat, niet de werkwijze zodat de zzp’er vrijheid heeft in de uitvoering
3. Leg vervangbaarheid vast en bevestig dat de professional zich kan laten vervangen
4. Vermijd gezagsbepalingen zoals vaste werktijden, aanwezigheidsplicht of directe aansturing
5. Stel een maximale opdrachttermijn in en evalueer bij verlenging of de werkrelatie nog steeds als zelfstandig kwalificeert
6. Leg intellectueel eigendom vast zodat duidelijk is wie eigenaar is van het opgeleverde werk

Naast het contract is het verstandig om intern beleid te ontwikkelen rondom de inhuur van zelfstandigen. Wie is verantwoordelijk voor de beoordeling van de werkrelatie? Hoe wordt dit gedocumenteerd? Een duidelijk intern proces verlaagt het risico op onbedoelde schijnzelfstandigheid.

Wanneer is een arbeidsbemiddelaar inschakelen de veiligste keuze?

Een arbeidsbemiddelaar inschakelen is de veiligste keuze wanneer je als opdrachtgever onvoldoende zicht hebt op de juridische kaders rondom zzp-inhuur, wanneer je werkt met meerdere freelancers tegelijk, of wanneer de opdracht valt binnen een complex aanbestedingstraject zoals bij de Rijksoverheid. Een gespecialiseerde bemiddelaar neemt het compliance-risico grotendeels over.

Bij IT-opdrachten voor publieke instellingen komen daar extra redenen bij. Aanbestedingsprocedures, DAS-systemen en raamcontracten vereisen specifieke kennis van inkoopregelgeving. Een arbeidsbemiddelaar die hierin is gespecialiseerd, zorgt ervoor dat de inhuur juridisch correct verloopt en dat de juiste constructie wordt gekozen, of dat nu een freelance zzp’er is, een medewerker via verloning of een professional via een detacheringsbureau.

Signalen dat het tijd is om een bemiddelaar in te schakelen:

• Je hebt meerdere IT-professionals nodig binnen een korte termijn
• De opdracht valt onder een bestaand raamcontract of DAS-systeem
• Je wilt zekerheid over de juridische constructie zonder intern juridisch team
• Je zoekt een partner die ook de administratieve ontzorging op zich neemt

Hoe Ubuntu Staffing helpt bij veilige zzp-inhuur voor IT-opdrachten

Wij begrijpen dat het inhuren van zzp’ers voor IT-opdrachten, zeker binnen de overheid, juridisch en administratief complex kan zijn. Ubuntu Staffing is gespecialiseerd in interim ICT-arbeidsbemiddeling binnen het publieke domein en helpt zowel opdrachtgevers als professionals om risico’s te vermijden en de juiste constructie te kiezen.

Wat wij bieden:

• Juridisch correcte bemiddeling via DBA-conforme overeenkomsten en goedgekeurde contractstructuren
• All-in verloning voor freelancers die zekerheid willen zonder eigen administratie
• Toegang tot raamcontracten en DAS-systemen bij de Rijksoverheid, ministeries en gemeenten
• Inhoudelijke matching waarbij de kandidaat centraal staat, niet alleen het cv
• Ontzorging van A tot Z: van aanvraag tot plaatsing en contractbeheer

Of je nu als opdrachtgever op zoek bent naar een betrouwbare IT-professional, of als leverancier toegang wilt tot overheidsopdrachten, wij denken graag met je mee. Bekijk onze werkwijze voor freelancers of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.